Anthony Minghella overleden(ni)

Anthony Minghella, die dinsdag op 54-jarige leeftijd aan de gevolgen van een operatie overleed, was nog lang niet klaar met filmen. Terwijl hij net de laatste hand had gelegd aan de televisiefilm The No. 1 Ladies Detective Agency, stonden er al twee nieuwe projecten op stapel.

De Britse regisseur en scenarioschrijver was geen veelfilmer – hij deed gemiddeld drie jaar over een productie. Met dat bescheiden oeuvre wist hij wel een ongekend aantal prijzen in de wacht te slepen. Hij mocht 26 filmprijzen persoonlijk in ontvangst nemen en werd nog eens 36 keer genomineerd; daarnaast verwierven zijn films een veelvoud aan prijzen voor de acteurs, producenten en andere medewerkers.

Minghella’s grootste succes was The English Patient, een bewerking van de roman van Michael Ondaatje. Het romantische epos over een onmogelijke liefde tegen de achtergrond van de Tweede Wereldoorlog won negen Oscars, waaronder die voor Beste Regie. De combinatie van koloniale decors, fotogenieke woestijnlandschappen en aanzwellende violen bracht niet iedereen in vervoering – in een aflevering van de comedyserie Seinfeld werd het gezwijmel rondom de film treffend bespot – maar verzekerde de regisseur van een onafhankelijke status in Hollywood, waar hij na zijn goed ontvangen debuutfilm Truly Madly Deeply zijn heil had gezocht.

Minghella’s volgende film was de stijlvol vormgegeven Patricia Highsmith-verfilming The Talented Mr. Ripley (1999), waarin Matt Damon uitblinkt als berekenende psychopaat. Voor Cold Mountain (2003) – opnieuw een boekverfilming – wist Minghella een budget te vergaren van 83 miljoen dollar: drie keer zoveel als The English Patient. Na de tegenvallende ontvangst van Cold Mountain (2003) keerde Minghella terug naar Engeland, waar hij het hedendaagse drama Breaking and Entering (2006) opnam.

Minghella stond bekend om zijn goede relatie met acteurs, met wie hij vaak meerdere keren samenwerkte. Vijf acteurs wist hij met zijn regie Oscarnominaties te bezorgen. Juliette Binoche won in 1997 een Oscar voor haar rol in The English Patient, en Renee Zellweger werd in 2004 bekroond voor haar bijrol in Cold Mountain.

Ook met zijn filmcrew onderhield Minghella warme en langdurige contacten. ‘Dat moet ook wel, want als regisseur-scenarist kun je flinke oogkleppen op hebben’, vertelde hij in een interview met de Britse krant The Guardian. ‘Ik heb mensen om me heen nodig die doortastend en kritisch genoeg zijn om me terecht te wijzen.’

De Amerikaanse actrice Robin Wright Penn (o.a. bekend van The Princess Bride (1987)) lichtte in 2006 op het filmfestival van Toronto Minghella’s werkwijze toe. ‘Anthony is zachtmoedig, en laat ons heel veel ruimte. Hij kon midden in een scène, terwijl de camera bleef draaien, neerhurken en vragen stellen aan het personage dat je speelt. Het was net een therapiesessie en hij ging soms gerust een uur door. Aan het einde zaten we geheid te snotteren.’

Als filmregisseur koos Minghella steevast voor een klassieke vertelstructuur. Minder bekend is dat hij voor televisie en radio ook experimenteel werk maakte, zoals een monoloog over Verdi en een bewerking van Samuel Becketts toneeltekst Play.

Minghella was ook een succesvol producent, van onder meer Heaven (2002) en Michael Clayton (2007). Van 2003 tot 2007 was hij bestuursvoorzitter van het British Film Institute, waarna hij zich weer volledig op het filmmaken wilde richten. De komedie The No. 1 Ladies Detective Agency, zijn laatste voltooide film, wordt zondag uitgezonden op BBC 1.

Bron: cinema.nl door Pauline Kleijer

Trailer: The English Patient

Trailer: The Talented Mr. Ripley

Trailer: Cold Mountain